Bệnh lở miệng – Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh

306
Đồ chơi giáo dục New Brain - Gigo Toys

Bệnh lở miệng (hay bệnh nhiệt miệng) hay còn gọi là aphthous là một bệnh thường gặp, có đến khoảng 20% dân số bị bệnh lở miệng thường xuyên. Bệnh có nhiều thể khác nhau nhưng triệu chứng thường bắt đầu với cảm giác ngứa ran hoặc nóng tại vùng sắp bị, vài ngày tiến triển thành đốm đỏ hay vết sưng sau đó bị loét ra. Các vết loét do aphthous thường có hình bầu dục màu trắng hay màu vàng, có biên giới viêm đỏ, rất đau đớn. Đặc biệt nếu không được chăm sóc đúng cách dể dẫn đến viêm cấp, tấy đỏ, rất đau, thậm chí sốt cao, nổi hạch góc hàm, ăn uống rất vất vả.

Bệnh lở miệng - Nguyên nhân và cách phòng tránh
Vào mùa nóng, trẻ rất dễ bị bệnh lở miệng (Internet)

1/ Nguyên nhân gây bệnh lở miệng

Nguyên nhân chính xác chưa được biết rõ, chưa có nhiều nghiên cứu sâu về căn nguyên và cơ chế sinh bệnh cũng như liệu trình điều trị, cho nên có nhiều thuyết trình về nguyên nhân của bệnh theo các quan điểm khác nhau. Nhiều tác giả cho rằng đây là viêm miệng do virus, nhiều nhà miễn dịch cho rằng bệnh lở miệng thường liên quan đến tình trạng suy giảm miễn dịch ở vùng niêm mạc miệng và lưỡi.

Một số nguyên nhân thường gặp:

  • Do phản ứng nhạy cảm của cơ thể đối với liên cầu khuẩn (Streptococcus);
  • Do virus;
  • Suy giảm miễn dịch được xem là nguyên nhân quan trọng dẫn đến lở miệng.

Các yếu tố thuận lợi cho bệnh lở miệng là:

  • Vết trầy do đánh răng gây nhiễm khuẩn. Mất cân bằng sinh học của tạp khuẩn trong miệng bao gồm các vi khuẩn ái khí, kỵ khí và nấm cộng sinh.
  • Người ta nhận thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sinh bệnh như: Áp lực tinh thần lớn, công việc căng thẳng stress khiến cho chức năng miễn dịch bị suy giảm;
  • Tình trạng dị ứng với thuốc hoặc thực phẩm của cơ thể (như viêm mũi dị ứng);
  • Phụ nữ đang trong những ngày trước khi có hành kinh, thời kỳ kinh nguyệt; Hoặc do yếu tố nội tiết thể hiện khá rõ ở phụ nữ dễ bị áp-tơ (lở miệng) trong thời kỳ sau đẻ, thời kỳ mãn kinh hoặc trong khi mang thai.
  • Gia đình có tiền sử có nhiều người bị lở miệng.
  • Các trường hợp suy giảm chức năng khử độc của gan, các kim loại nặng như chì tích tụ lại ở niêm mạc đường tiêu hóa (chủ yếu là niêm mạc miệng) khi lượng chất độc đủ lớn tạo nên ổ hoại tử rồi vỡ ra tạo thành vết loét (lở miệng);
  • Nhiễm khuẩn herpes simplex virus (HSV), human herpesvirus (HHV), varicella-zoster virus (VZV), cytomegalovirus (CMV), Streptococcus sanguis, Helicobacter pylori.

2/ Biểu hiện của bệnh lở miệng

Biểu hiện của bệnh lở miệng là trong niêm mạc miệng xuất hiện một hoặc nhiều đốm trắng to 1 – 2 mm, đốm trắng to dần hơi mọng nước, vài ngày sau đồng loạt vỡ ra tạo thành vết loét. Vết loét to dần, có khi tới 10 mm làm ảnh hưởng nhiều đến ăn uống sinh hoạt và giao tiếp.

Biểu hiện của bệnh lở miệng tại chỗ:

  • Thường là các triệu chứng viêm nhiễm, sưng nóng đỏ đau, lở loét rất khó chịu nhất là khi nhai nuốt, ăn uống
  • Có thể là những áp xe ở nông như áp xe dưới lưỡi, dưới niêm mạc, áp xe tiền đình trên hay dưới
  • Nhẹ hơn là những vết loét ở lưỡi và niêm mạc miệng;
  • Khi viêm cấp thường tấy đỏ và rất đau, thậm chí sốt cao
  • Nổi hạch góc hàm, ăn uống khó khăn;

Khi chuyển sang màu trắng và đỡ đau là lúc bệnh bắt đầu giảm.

Bệnh lở miệng - Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh
Kiểm tra biểu hiện bệnh lở miệng (Internet)

3/ Cách chữa trị bệnh lở miệng

Thông thường những loại viêm loét nhẹ chỉ cần uống kháng sinh, vệ sinh răng miệng, giảm đau, chống dị ứng, tăng cường sức đề kháng, bổ sung sinh tố nhóm B là khỏi trong vòng 10 ngày. Nhưng đôi khi có những nhiễm trùng nặng như áp xe vùng miệng sâu, viêm tấy lan tỏa hay gặp ở những vùng dưới lưỡi, dưới hàm, bên hầu kèm theo toàn thân suy nhược, nhiễm khuẩn nặng thì cần phải cấy máu nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết và phải làm kháng sinh đồ.

Trường hợp lở loét tái phát nhiều lần hoặc kéo dài không khỏi có kèm theo các triệu chứng toàn thân khác như mệt mỏi, gầy (sút cân), biếng ăn, có những biến chứng tại chỗ như sưng thành một đám cứng không có giới hạn, chảy máu hay có những dấu hiệu của nhiễm trùng nặng như môi khô, lưỡi bẩn, mạch nhanh, sốt cao thì cần đi khám để xác định số lượng, vị trí, kích thước, mật độ màu sắc, bờ của tổn thương liên quan đến tổ chức ở dưới, tính chất xuất tiết của tổn thương, cần thiết sẽ sinh thiết làm xét nghiệm tế bào học để chẩn đoán.

a. Một số cách chữa bệnh lở miệng tại nhà:

  • Uống bột sắn dây ngày 2 lần sẽ giúp bạn giảm đau rát và mau khỏi trong trường hợp bị bệnh lở miệng độ nhẹ.
  • Để điều trị, bạn cần uống vitamin C liều cao, B2. Vitamin A cũng rất tốt vì giúp cơ thể tái tạo niêm mạc nên chóng khỏi bệnh.
    Ăn nhiều rau cải xanh hoặc cải bắp, uống nước cam, chanh.
  • Bạn nên nấu nước rau má, rau ngô uống hằng ngày thay cho nước lọc và phải uống đủ 1,5-2l/ngày.
  • Kiêng đặc biệt nước đá lạnh.
  • Khi ăn xong súc miệng ngậm nước muối ấm pha loãng.
  • Uống nhiều nước hơn bình thường một chút.
  • Hạn chế ăn các loại gia vị cay nóng như ớt, tỏi, gừng, tiêu.
  • Nên ăn nhạt. Các loại thịt nên ăn như cá nước ngọt, ba ba, vịt, ngan.
  • Hạn chế ăn thịt chó, các loại mắm.
Bệnh lở miệng - Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh
Tập cho bé thói quen súc miệng nước muối ấm mỗi ngày phòng ngừa bệnh lở miệng (Internet)

b. Chữa bệnh lở miệng bằng thuốc Đông Y

Y học phương đông cho rằng lở miệng thuộc chứng “khẩu cam” , bệnh phát sinh do hoả độc, nhiệt độc,thấp nhiệt ở tỳ, vị, tâm, can, thận; hay gặp nhất là ở tỳ vị. Hoả độc, nhiệt độc bốc lên sinh lở loét, đau nóng rát, miệng hôi, khô miệng, lưỡi đỏ. Phương pháp chữa trị lở miệng theo Đông Y là thanh nhiệt giải độc, dưỡng âm, lương huyết.

Các bài thuốc cổ phương như Thanh vị tán, Cẩm liên xích đạo thang, Địa hoàng cốt bì thang giúp chữa trị và ngăn ngừa tái phát bệnh lở miệng. Các bài thuốc này phối hợp các vị thuốc theo nguyên lý Y học cổ truyền như: Hoàng liên, Sinh địa, Bạch mao căn, Đương qui, Đan bì,… có tác dụng thanh nhiệt, dưỡng âm, chữa viêm loét miệng, lưỡi, lở miệng, viêm lợi, chảy máu chân răng, hôi miệng, phòng bệnh tái phát. Kháng sinh thực vật chứa trong Hoàng liên; Đương qui, Sinh địa cung cấp các vitamin khoáng chất thường bị thiếu trong bệnh lở miệng, giúp cho sự tái tạo niêm mạc miệng nhanh chóng. – Phối hợp với các phương pháp chữa trị trên, cần hạn chế các đồ cay, nóng như gừng, ớt,…

4/ Các biện pháp phòng ngừa bệnh lở miệng

Bệnh lở miệng tuy gây đau đớn, khó chịu nhưng cách phòng ngừa không khó. Để ngăn ngừa nguy cơ lở miệng, cần tránh:

  • Tổn thương niêm mạc miệng khi đánh răng hay ăn uống;
  • Làm việc và nghỉ ngơi điều độ để tránh stress;
  • Vệ sinh răng miệng tốt để tránh viêm nhiễm niêm mạc miệng, họng.

Với trẻ em:

  • Không nên thức khuya;
  • Hạn chế ăn uống tùy tiện không theo giờ giấc;
  • Hướng dẫn bé đánh răng đúng cách để không làm rách niêm mạc miệng;
  • Nên tập cho bé thói quen súc miệng nước muối ấm mỗi ngày.

Trong những ngày nóng, dù có cảm thấy cơ thể mệt mỏi, ăn uống không ngon miệng cũng cần phải:

  • Đảm bảo đủ các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể;
  • Nên ăn các món luộc, rau, củ, quả và trái cây;
  • Hạn chế ăn đồ xào, cay nóng, nhiều dầu mỡ;
  • Uống nhiều nước, bổ sung vitamin bằng các loại rau quả tươi.

Nếu bị lở miệng nặng, gây đau đớn nhiều hoặc tái phát nhiều lần cần phải đến cơ sở y tế để khám và điều trị dứt điểm.

Súc miệng bằng nước muối ấm 3 lần/ngày có thể chữa được bệnh lở miệng. Chú ý là nước muối nhạt (độ mặn tương đương nước mắt hoặc hơn một chút). Súc miệng bằng nước của một trong những thảo mộc tự nhiên như nước lô hội, nước chiết xuất từ hạt nho, nước mận hoặc dầu trà giúp nhanh khỏi bệnh lở miệng. Không dùng nước súc miệng có cồn, kích ứng mạnh.

5/ Kết luận

Bệnh lở miệng có liên quan đến tính tự miễn và rối loạn thể dịch do hàm lượng các chất trong máu thay đổi, các chất có hại trong máu nhiều. Hiện tượng này lại là hệ quả của một số bệnh toàn thân khác như:

  • Chức năng khử độc của gan – thận;
  • Chế độ làm việc ăn uống thiếu axit folic, sắt, tâm lý căng thẳng (stress);
  • Thay đổi đột ngột chế độ ăn uống sinh hoạt;
  • Môi trường sống (chủ yếu là nguồn nước) có nhiều độc chất kim loại nặng.

Tranh Thủ Đi tổng hợp

Hãy chia sẻ vấn đế / thắc mắc / ý kiến hoặc kinh nghiệm của bạn bên dưới

Email tôi khi
avatar
wpDiscuz