Bệnh lẫn: Phân loại, triệu chứng và điều trị

196
Đồ chơi giáo dục New Brain - Gigo Toys

Bệnh lẫn (Dementia) là một loại bệnh tâm thần gây ra suy thoái về tri thức, luôn cả cá tính và cảm xúc cũng bị ảnh hưởng. Tùy theo nguyên nhân khác nhau mà bệnh xảy ra, nhưng thường là ở tuổi từ 65 trở lên.

A/ Các loại bệnh lẫn

Có nhiều loại bệnh lẫn, nhưng bệnh Alzheimer (tên một bác sĩ người Đức đã mô tả bệnh này năm 1907) và loại do các mạch máu não li ti bi tắc nghẽn chiếm đa số.

1/ Bệnh Alzheimer

Chiếm khoảng 50% – 60% trong các bệnh lẫn. Hiện nay chưa rõ nguyên do. Về bệnh lý, não bi teo lại, vỏ não mỏng đi, não thất (brain ventricle) phình rộng ra, tế bào não có những mảng do chất tinh bột amyloid đóng ở đó, đuôi tế bào xoắn lại vói nhau và không tiết ra đủ chất hóa học acetylcholine để truyền đi các tín hiệu.

So sánh não của bệnh nhân Alzhiemer có sự khác biệt rõ rệt (Internet)
So sánh não của bệnh nhân Alzhiemer có sự khác biệt rõ rệt (Internet)

2/ Bệnh lẫn do mạch máu não li ti bi tắc nghẽn từng phân (15-30%)

Bệnh xảy ra từ từ, mỗi ngày một thêm lên. Nguyên do vì mạch máu bi xơ cứng, có lóp mỡ đóng bên trong, hoặc do máu đông cục từ nơi khác chạy đến, ví dụ từ van tim. Bệnh tắc nghẽn mạch máu thường xảy đến đối vói những người bi cao huyết áp không được chữa tri đúng mức, hoặc những người bi bệnh tim mạch.

3/ Các loại bệnh khác chiếm từ 5% đến 10% trong các bệnh lẫn:

  • Bệnh Creutzfeldt-Jacob (CJD) được báo chí nhắc đến nhiều thời gian gân đây, vì có liên hệ đến bệnh bò điên (mad cow disease). Bệnh do ăn phải thit bò bi bệnh, hoặc dùng những gì từ cơ thể của người khác như giác mạc, tuyến yên (để lấy hormon tăng trưởng; tiêm cho những trẻ bi chứng nhỏ con);
  • Bệnh AIDS do siêu vi khuẩn HIV gây ra, làm cho cơ thể mất sức đề kháng;
  • Bệnh Parkinson: có thể bi lẫn sau một thời gian bi bệnh này;
  • Bệnh Huntington, do di truyền, xảy ra ở lứa tuổi 40;
  • Bệnh Pick, khác vói bệnh Alzheimer ở chổ phân não bi hư hại tại vùng trán và thái dương;
  • Một số bệnh có thể chữa tri được nếu được đinh bệnh sóm như chấn thương sọ não, viêm não vì siêu vi khuẩn, tim la (giang mai) não, bưóu não, nghiện rượu nặng, suy tuyến giáp trạng, cơ thể thiếu một số sinh tố (Vitamin) đặc biệt.
Triệu chứng của bệnh lẫn
Một trong các triệu chứng của bệnh lẫn (Internet)

B/ Các triệu chứng của bệnh lẫn

Trí nhớ kém dần

Dấu hiệu đầu tiên của bệnh lẫn là trí nhớ suy kém, nhất là đối vói các sự việc mới xáy ra. Bệnh nhân để quên các đồ vật thường dùng, bỏ các buổi hẹn quan trọng, mới ăn uống xong quên lại đòi nữa. Dần dần, bệnh nhân quên luôn các chuyện xưa cũ và cuối cùng không còn nhớ nơi mình đang sống, ngày tháng, người thân và có thể quên cả tên tuổi của mình!

Óc phán đoán, suy luận

Lúc đầu, óc phán đoán suy luận tương đối còn sáng suốt. Bệnh nhân có thể tự lo cuộc sống của mình hoặc làm các công việc thường ngày không đòi hỏi nhiều về lý trí. Dần dần họ không còn tự kiểm soát được nữa và có hành động do bản năng sai khiến, trái với đạo đức và luật pháp như ăn cắp, cởi quần áo giữa chỗ đông người, sờ mó con nít.

Cảm xúc

Cảm xúc thay đổi hoàn toàn, khi thì vui quá đến độ ngu xuẩn, không đúng lúc; Lúc lại tỏ ra buồn bực, xuống tinh thần. Họ cũng dễ cau có giận dữ, hành hung gây gổ vói người khác. Cuối cùng, bệnh nhân mất cảm xúc hoàn toàn đối vói những việc xảy ra quanh mình.

Hoang tưởng, Hư giác

Bệnh nhân thường có ý tưởng sai lầm là người khác đến trộm đồ, hoặc lẻn đến nhà mình để có hành vi mờ ám; hoặc có hư giác nghe tiếng nói trong tai, thấy những hình ánh ghê rợn.

Cá tính bị ám ảnh rồi buộc phải hành động
Hư giác (ảnh minh hoạ – Internet)

Thay đổi sinh hoạt hàng ngày

Bệnh nhân ít ngủ, và thường ngủ ban ngày nhiều hơn; ban đêm, họ cảm thấy bồn chồn trong người, trở nên lú lẫn rồi ra khỏi nhà đi lang thang ngoài đường và quên đường về.

Cách ăn mặc rất cẩu thả, vệ sinh cá nhân kém, mất đi sự kiểm soát về đại tiểu tiện nên có thể phóng uế, tiểu tiện trong quần hay ra nhà. Dần dần, họ không còn tập trung tư tưởng được nữa, nói năng lộn xộn không đầu không đuôi, và cuối cùng nói những tiếng chẳng ai hiểu được.

C/ Các phương pháp điều trị bệnh lẫn

Ngoại trừ một số bệnh có nguyên nhân rõ ràng như bướu não, suy tuyến giáp trạng thì bệnh lẫn nói chung chưa có thuốc để trị dứt điểm.

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc và giúp đỡ bệnh nhân. Tất nhiên những chuyện đáng buồn chắc chắn sẽ xảy ra như bực tức rồi la mắng; nhưng đừng bỏ bê không cho ăn uống đây đủ, lơ là vấn đề vệ sinh cho họ.

Trong những lúc gặp khó khăn khủng hoảng như vậy, thiết nghĩ chúng ta nên tạm thời giao phó việc chăm sóc người bệnh cho thân nhân, hoặc tạm gửi họ vào một cơ quan chăm sóc để nghỉ dưỡng sức một thời gian.

Tranh Thủ Đi! tổng hợp theo VMHS

Hãy chia sẻ vấn đế / thắc mắc / ý kiến hoặc kinh nghiệm của bạn bên dưới

avatar
  Subscribe  
Email tôi khi